Giỗ tổ làng nghề nhiếp ảnh Lai Xá – Nguyễn Đình Khánh

Thảo luận trong 'Nhiếp ảnh' bắt đầu bởi administrator, 23/12/10.

  1. administrator Administrator

    Ngày tham gia:
    28/10/09
    Số bài viết:
    754
    Địa điểm:
    Sài Gòn
    Trang chủ:

    [IMG]
    Nguyễn Đình Khánh (Khánh Ký)
    1874 - 1946
    Danh nhân nhiếp ảnh Việt Nam - Cụ tổ nghề ảnh Lai Xá.

    Để tưởng nhớ công lao to lớn của cụ Nguyễn Đình Khánh với làng nghề nhiếp ảnh Lai Xá. Ngày 2/6/2010 (tức ngày 20 tháng 4 Canh Dần). Tại thôn Lai Xá, xã Kim Chung, huyện Hoài Đức, Hà Nội. Sẽ tổ chức ngày giỗ lần thứ 64 cụ Nguyễn Đình Khánh một cách trọng thể.

    Năm 1892, cụ Nguyễn Đình Khánh khai trương cửa hiệu ảnh tại phố Hàng Da , Hà Nội, lấy tên là Khánh Ký, sau ông mở thêm hiệu ảnh ở Nam Định. Thợ giúp việc làm ảnh cho cụ là người trong dòng họ làng Lai Xá. Cửa hàng Khánh Ký có lúc lên tới vài chục người vừa học vừa làm. Nên đã sản sinh ra một đội ngũ đông đảo những người thợ lảm ảnh, mà người hướng dẫn, đào tạo là cụ Nguyễn Đình Khánh. Vì thế, người dân làng Lai Xá từ đó tới nay vẫn tôn thờ cụ Nguyễn Đình Khánh là ông tổ nghề ảnh của làng Lai Xá.

    Hiệu ảnh Khánh Ký, không những là cái nôi đào tạo thợ ảnh trong làng ngoài nước, mà còn tạo cho mình một nét riêng, cách chụp chân dung, ảnh thờ riêng - đó là chụp toàn thân, mặt hướng thẳng, ngồi ghế hai tay đặt trên đầu gối xoè đủ 10 ngón tay, rõ mặt rõ hình, trăm năm sau vẫn không phai ố, khiến con cháu suốt đời bày tỏ được tấm lòng hiếu nghĩa – thời đó còn gọi “kiểu chụp chân dung Khánh Ký”.

    Cụ Nguyễn Đình Khánh ngoài việc kinh doanh chụp ảnh, góp phần đào tạo nhiều người Lai Xá trở thành những người giỏi nghề ảnh, cụ còn là một nhà yêu nước, cụ tích cực tham gia phong trào Đông Kinh Nghĩa Thục, nhưng bị lộ, cụ phải lánh sang Pháp mở hiệu ảnh ở Toulouse (1910-1911). Sau đó cụ còn mở một hiệu ảnh nữa trên dại lộ Malesherbe ở Paris ( 1911-1912).

    Năm 1913, Raymond Poincare đắc cử Tổng thống Pháp, được nhiều nhà nhiếp ảnh có tiếng ở Pháp chụp, trong đó có Khánh Ký. Bức ảnh do Khánh Ký chụp đẹp nhất được tờ Báo Ảnh Illustration chọn in trên trang bìa. Nhờ đó cụ được nổi tiếng , hiệu ảnh của cụ ngày càng đông khách, làm ăn phát đạt.

    Sau cách mạng Tháng Tám thành công, cụ Nguyễn Đình Khánh có ý định trở về quê hương sinh sống. Nhưng tiếc thay, ít lâu sau, ngày 31/5/1946 (tức 20 tháng 4 năm Bính Tuất), cụ Nguyễn Đình Khánh đột ngột qua đời tại Pari, Pháp. Hưởng thọ 72 tuổi.

    Tháng 6/1946 Hồ Chủ Tịch sang thăm Pháp theo lời mời chính thức của chính phủ Cộng Hoà Pháp. Mặc dù công việc vô cùng bận rộn, song 6 giờ sáng ngày 25/6/1946 Bác đã giành thời gian cùng đoàn tuỳ tùng đến thắp hương viếng mộ cụ Nguyễn Đình Khánh, là người có công giúp đỡ Bác trong những ngày đầu Bác đặt chân lên đất Pháp hoạt động cách mạng.

    Ông Đặng Tích người làng, hiện lưu giữ rất nhiều tư liệu và hình ảnh của cụ Nguyễn Đình Khánh và các chủ hiệu ảnh người làng Lai Xá. Ông kể rằng: “ Từ sau 1892 trở đi, người dân Lai Xá nối tiếp nhau mở các hiệu ảnh hầu khắp các tỉnh thành trên dọc dài đất nước từ Lào Cai đến Bến Tre. Khoảng giữa thế kỷ 20 là thời kỳ các hiệu ảnh Lai Xá phát triển mạnh mẽ nhất, cả nước có tới 150 hiệu ảnh và khoảng 2.000 người làng làm ảnh. Tập trung đông nhất ở Hà Nội, có 34 hiệu ảnh, Sài Gòn và các tỉnh phía nam 35 hiệu ảnh, Hải Phòng 16 … đặc biệt những hiệu ảnh của người Lai Xá thường được đính kèm chữ “Ký” hoặc “Lai” như : An Ký; Thịnh Ký; Thiện Ký… hay: Phúc Lai; Mỹ Lai; Đan Lai…”

    Với nét đặc thù của làng nghề nhiếp ảnh Lai Xá, người làng phải đi tứ tán tới các tỉnh, thành phố xa xôi để làm nghề, cho nên mãi tới ngày 26/1/2000, những cựu thợ ảnh Lai Xá mới tập hợp, họp bàn và bầu ra một Ban làng Nghề, cụ Nguyễn Doãn Ứng (nguyên chủ hiệu ảnh Kim Lai) được cử làm Chủ Tịch. Suốt 10 năm qua, bằng tình yêu quê hương và ý thức trách nhiệm, Ban làng nghề cùng cán bộ và nhân dân Lai Xá đã đồng tâm hiệp lực trong công tác và đã đạt được những thành quả sau:

    Ngày 3/11/2002 lớp dạy nghề nhiếp ảnh Nguyễn Đình Khánh ở Lai Xá đã chính thức khai giảng, giáo viên là các nhà nhiếp ảnh có trình độ, kinh nghiêm và tâm huyết của Hội Nghệ sĩ Nhiếp ảnh Việt Nam (NSNAVN), Hội Nhiếp ảnh Hà Nội (NANTHN). Khoá I có 39 học viên, gồm các con em trong thôn và lân cận.

    Năm 2003 thành lập CLB nhiếp ảnh Nguyễn Đình Khánh, ông Nguyễn Văn Thắng trưởng thôn được bầu làm chủ nhiệm, cùng sự giúp đỡ của các nghệ sĩ người làng là Văn Phúc, Phạm Thành và Nguyễn Anh Tuấn. CLB có 28 thành viên, sau 7 năm hoạt động đến nay đã có 2 người là hội viên Hội NSNAVN, 6 người là hội viên Hội NANTHN.

    Ngày 9/7/2003 UBND tỉnh Hà Tây đã ra quyết định số 938/QD-UB công nhận danh hiệu làng nghề cho làng nhiếp ảnh truyền thống thôn Lai Xá, xã Kim Chung, Huyện Hoài Đức, tỉnh Hà Tây (cũ).

    Ông Đặng Tích còn cho biết thêm: “Hiện phố Lai có 8 hiệu ảnh của người làng, riêng hiệu ảnh Sơn Hà của ông Nguyễn Minh Nhật ở phố Lai còn có 5 cửa hiệu vệ tinh của các con ông nằm rải rác quanh vùng”.

    Những hình ảnh tư liệu:

    [IMG]
    Chủ tịch Hồ Chí Minh thắp hương viếng mộ cụ Nguyễn Đình Khánh (Khánh Ký)
    .
    [IMG]
    Cụ Nguyễn Đình Khánh và đông đảo thợ ảnh Lai Xá trước ảnh viện KHÁNH KÝ tại đường BONNA-Sài Gòn, năm 1924.

    Những hình ảnh về cuộc sống và con người hôm nay:

    [IMG]
    Cổng làng Ước Lệ.
    .
    [IMG]
    Góc quê
    .
    [IMG]
    .
    [IMG]
    .
    [IMG]
    .
    [IMG]
    Nhịp sống ngày mùa
    .
    [IMG]
    .
    [IMG]

    Hồng Trọng Mậu
    Nguồn bài và hình ảnh: http://langnghenhiepanhlaixa.com
    DinhThiThuThuy thích nội dung này.

Chia sẻ trang này