họ Đinh Hưng Thịnh, Trấn Yên, Yên Bái

Thảo luận trong 'họ Đinh xã Hưng Thịnh - huyện Trấn Yên - Yên Bái' bắt đầu bởi dinhngoccam, 6/5/11.

  1. dinhngoccam Thành viên mới

    Ngày tham gia:
    6/5/11
    Số bài viết:
    1
    Kính chào các Bác, các anh chị họ Đinh ta. Tôi là Đinh Ngọc Cầm SN 1958 quê ở xã Hưng Thịnh - Trấn Yên - Yên Bái (Hiện đang CT tại lào Cai). Dòng Họ Đinh ở các xã Hưng Thịnh, Hưng khánh, Việt Hồng, Việt Cường, Hồng Ca, Lương Thịnh của huyện Trấn Yên - Yên bái chung một cội nguồn. là DT tày nhưng các cụ nói là gốc không phải người DT thiểu số mà là người Kinh từ miền xuôi lên lập nghiệp nay đã 10 đời. Tôi rất đang mơ hồ về nguồn gốc dòng tộc Đinh ở đây nên gửi các bác, các anh chị chút tư liệu mà các cụ ghi lại được, mong rằng sẽ được bắc cầu nối và tiếp kiến các Bác, các anh chị họ Đinh trong cả nước.

    ***

    HỌ ĐINH XÃ HƯNG THỊNH - TRẤN YÊN - YÊN BÁI

    Là một dòng họ có bề dày lịch sử, gắn với những bước thăng trầm của đất nước, họ Đinh làng Kháo (Nay thuộc xã Hưng Thịnh - huyện Trấn Yên - Yên Bái) tự hào về những gì đã đóng góp cho công cuộc giải phóng dân tộc và xây dựng đất nước nói chung và quê hương nói riêng. Trong nhiều thập kỷ qua, họ Đinh đã phát huy truyền thống yêu nước, cần cù lao động, sáng tạo, đoàn kết thống nhất trong nội tộc. Đặc biệt là truyền thống hiếu học “Tôn sư, trọng đạo”, cầu tiến bộ nên đã có nhiều người trở thành nhà giáo, Bác sỹ, kỹ sư, sỹ quan quân đội, công an, cán bộ lãnh đạo các địa phương, các ngành công tác ở mọi miền của đất nước.

    Lật tìm lại lịch sử của dòng họ thì đến hết thế kỷ thứ 20 (Năm 2000), họ Đinh làng Kháo đã có 10 đời, tính ra khoảng 300 năm, cụ Tổ họ Đinh cũng là người bổ nhát cuốc đầu tiên cùng với cụ tổ của các dòng họ khác để khai sinh ra làng Kháo nay là xã Hưng thịnh huyện Trấn Yên tỉnh Yên Bái. Do có công “khai thiên lập địa” nên cụ được nhân dân đồng tình suy tôn là Thổ Đạo, thổ Đạo lúc bấy giờ là người thu thuế và quản lý cả Đinh và Điền, là người phân chia ruộng nương cho nhân dân làm ăn sinh sống. Thổ Đạo ở đây khác hẳn với thổ Ty lang đạo ở vùng Tây bắc dùng thần quyền, thần phục để bóc lột nhân dân, thổ Đạo làng Kháo chuyên làm việc thiện với đạo lý làm người, ăn ở phúc đức, thờ phụng tổ tiên, thờ cúng thần núi, thần khe suối, thần cây cổ thụ, thần những con vật đáng ghê sợ như thần trăn, thần rắn mà người đời tôn linh nó vì lúc bấy giờ nhiều hiện tượng tự nhiên gắn với những hiện tượng xã hội, gia đình mà khoa học chưa giải thích được.

    Họ Đinh cũng là dòng họ đầu tiên mở trường học đón thấy về dạy chữ cho dân để mở mang trí tuệ, biết cách làm ăn, đấu tranh với thiên nhiên và ngoại bang để sinh sống. Tổ tiên, ông cha họ Đinh đã làm rạng rỡ cho họ hàng, tiếng thơm vẫn còn lưu truyền mãi đến ngày nay như cụ Bát Vân, cụ phó hội, cụ đồ Thành, Đạo tịch, Đạo lương, Bá Sắc, Mục Dân, Lý Quyên rồi đến Giáo Khải, giáo Công, giáo Hàm, giáo Nhiễu, ký Cấp, Ký Nho, ký Thuần, Ký Khánh, sau cách mạng tháng 8 có rất nhiều người là giáo viên, Bác sỹ, kỹ sư.... công tác ở trong và ngoài tỉnh như các nhà giáo: Lãnh, Thẩm, Thắng, Duyên, Thân, Phiệt, Dư, Ký, Bạ.....Bác sỹ Đinh Văn An, Kỹ sư Đinh Quang Thế, TSỹ Đinh Thị Thủy, K.sư Đinh Ngọc Cầm, Sỹ quan công an Đinh Phúc Bảo, Đinh Kim Như.....

    Trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, lớp lớp con cháu họ Đinh đã lần lượt lên đường bảo vệ tổ quốc, nhiều người đã dũng cảm chiến đấu và anh dũng hy sinh, máu đào của họ đã tô thắm thêm cho lá cờ Tổ quốc và cờ Đảng Quang vinh, đó là các liệt sỹ: Đinh Văn Điệp, Đinh Công Thả, Đinh Văn Hữu, .........

    Trong công cuộc xây dựng, phát triển đất nước, hòa nhập quốc tế, nhiều con em họ Đinh tiếp tục phát huy truyền thống của dòng họ, chăm chỉ học tập, rèn luyện tu dưỡng, nâng cao trí tuệ để trở thành những người có ích cho gia đình, cho dòng họ, cho quê hương và cho xã hội.

    “Uống nước nhớ nguồn” con cháu họ Đinh đời đời nhớ ơn công lao to lớn của tổ tiên nên cần phải ghi lại những trang sử đáng trân trọng qua các thập kỷ từ đời này sang đời khác để muôn đời con cháu khắc ghi và phát huy những thành quả của dòng họ. Mong rằng các thế hệ nối tiếp nhau về sau sẽ còn tô thắm thêm làm cho kho truyền thống của dòng họ ngày một vẻ vang hơn, oanh liệt hơn và vinh quang hơn.

    Nguồn gốc họ Đinh Hưng Thịnh:

    Họ Đinh Hưng thịnh thuộc dòng họ Đinh Văn, không phải là tộc người di cư từ phương Bắc về từ thời bắc thuộc, không phải là gốc người dân tộc thiểu số mà là người Kinh từ miền xuôi lên (Thuộc bắc trung bộ). Người Thổ gốc Kinh, nay gọi là Tày (dưới thời Pháp thuộc vẫn gọi là Thổ, sau cách mạng tháng 8 - 1945 thì gọi là Tày). Tính đến năm Canh Thìn (2000) thì dòng họ Đinh khu vực Hưng Thịnh, Hưng khánh, Việt Hồng, Việt Cường.... đã tròn 10 đời.

    Tài liệu này ghi lại theo di ngôn của các cụ tổ tiên và các cụ khác ngoài họ nhưng có cảm tình, tâm huyết với họ Đinh, đặc biệt là cụ Đinh Năng An ở Sơn Tây vào những năm của thập kỷ 40 (khoảng từ năm 1940 - 1945) đã lên trên này để tìm anh em họ Đinh, cụ tự nhận là em cụ Đinh Đình Thúy, kết hợp với việc chọn lọc, nghiên cứu những ý kiến của các cụ Hà Thị Giang (Bá cụ Đạo lương Đinh Văn Hoán), cụ Đạo Đinh Văn Lẫm, cụ Đinh Đình Thúy, cụ Đinh Văn Đệ, cụ Đinh Hiếu (Con trai cụ Giang), cụ Đinh Văn Quy, cụ Hà Văn Ky, Hà Văn Hoạch ...

    I- Cụ Viễn tổ Cụ Viễn tổ ở Hào Gia Yên Bái. Cụ ông, cụ bà không biết tên và một cụ con trai gốc ở Hào gia cũng không biết tên. Chỉ biết rằng cụ Viễn Tổ và ông con trai định cư ở đây khá lâu (Có miếu thờ họ) Trước cách mạng tháng 8 vẫn ra làm lễ, sau này không đi nữa vì miếu bị phá và người thì đi các nơi không biết ở đâu để liên lạc, cụ bà Viễn tổ và cụ con trai cả đều mất tích cả tin tức và mộ chí.

    Cụ Viễn tổ còn lại 3 người con trai:
    - Người con trai thứ 2 ở Hào Gia - Yên bái.
    - Người con trai thứ 3 ở làng Kháo nay là xã Hưng thịnh, trấn yên, Yên bái.
    - Người con trai thứ tư (út) vào sinh sống ở Nghĩa lộ (Mường Du ,sau gọi là Mường Lò).

    Mộ chí của cụ Viễn tổ táng tại Hai nước cùng với 2 cụ thượng tổ (Đinh Văn Kiến và Vũ Thị Cầu) - Khi cải táng 2 cụ này thì không để ở Hai nước nữa mà đưavề khu vực làng Vần do cụ Đinh Đình Châu và cụ Đinh Văn Tấn bảo quản. Khi cải táng đưa mộ chí của cụ Viễn tổ về khu vực mộ cụ Hoàng Văn Chinh thì có nhiều chuyện trở thành huyền thoại vẫn lưu truyền đến ngày nay: Mộ đào sâu lắm, đào mãi đến 1 hòn đá to bằng phẳng thì để hài cốt xuống đó, khi hạ hài cốt xuống thì cả làng đó im bặt tiếng gà gáy sáng. Mộ không đắp mô mà san bằng. Phải táng như thế, san bằng không đắp mô vì sợ bị người ta khai quật. Sinh thời 2 cụ Đinh Đình Châu và Đinh Đình Thúy đã dành nhiều năm tháng đi tìm mộ nhưng không thấy vì đào sâu quá và không có mô. Còn mộ cụ thượng tổ Đinh Văn Kiến và Vũ Thị Cầu thì giao cho cụ Đinh Đình Châu và cụ Đạo lương Đinh Văn Hoán bảo quản vì cụ Đinh Văn Hương còn gọi là Lý Tấn là Thổ Đạo ở khu vực ngoài (còn gọi là khe gấu) có uy tín, cụ Đinh Đình Châu là người uyên thâm về hán tự, là cụ Đồ Thàng (gọi theo tên con gái là Đinh Thị Thàng) có uy tín được dân làng kính nể sẽ không dám đào mộ cụ tổ Đinh Văn Kiến và Vũ Thị Cầu. Cụ bà Vũ Thị Cầu thuộc họ Vũ nào chưa tìm hiểu được, có thể là họ Vũ cụ Vũ Văn Long (Con cháu cụ Long là Vũ Văn Chuyên bây giờ) vì họ Vũ cụ Long cũng có bề dày về thời gian sinh sống ở đây.

    Trở lại phần cụ Viễn tổ Gốc ở miền xuôi lên thì miền xuôi là ở đâu? cụ thể hơn một chút thì phải căn cứ vào di ngôn của cụ Đinh Năng An kẻ lại với cụ Đinh Đình Thúy mà chính tôi (Đinh Lãnh) được nghe rằng: “Ông tổ họ Đinh ở đây nguồn gốc vẫn là ở Hoa lư - Ninh Bình nhưng bị vua quan phong kiến các triều đại khác truy tìm giết chóc nên phải tán loạn đi các nơi tìm đường sinh sống, vào Thanh Hóa, Nghệ An, ra Nam Định, Sơn tây......Chi họ của ta (Ông cụ An) phải ra Sơn Tây rồi do đất chật, người đông nên cụ tổ ở Sơn tây chia 1 người con (Cả 2 ông bà) lên Yên Bái.

    Cụ Đinh Năng An có dáng vóc to khỏe, phương phi vạm vỡ, nước da đỏ hồng, hán tự uyên thâm, giỏi địa lý, giỏi tử vi, để râu nên còn gọi là ông Đố Xồm, cùng với cụ Đồ Xồm còn có cụ Đồ Bé (Cụ này không phải ó họ với cụ đồ Xồm nhưng cùng là cụ Đồ nên kết bạn thân thiết, cụ Đồ Bé chỉ giỏi tử vi và tướng số.

    Như vậy, dòng họ Đinh khu vực Hưng Thịnh, Hưng khánh hiện nay từ lúc chỉ co 2 cụ Viễn tổ từ miền xuôi lên, vì ly loạn, trải qua nhiều gian truân vất vả “Kiếp người cơm vãi, cơm rơi. Biết đâu nẻo đất phương trời mà đi”. Đi và cứ đi, đi tìm đường mà sống, mà bảo tồn lấy nòi giống họ Đinh.

    Đinh Ngọc Cầm
    dinhvanmanhcuong thích nội dung này.

Chia sẻ trang này