Đinh Văn Nhưng (Đinh Chảng) - Thầy dạy võ cho anh em nhà Tây Sơn

Thảo luận trong 'Người Họ Đinh Việt Nam Xưa Và Nay' bắt đầu bởi Đinh Thanh Hải, 26/4/11.

  1. Đinh Thanh Hải Administrator

    Ngày tham gia:
    28/10/09
    Số bài viết:
    671
    Địa điểm:
    Sài Gòn
    Trang chủ:
    Họ Đào ở thôn Bằng Châu (xã Đập Đá huyện An Nhơn) có câu truyền miệng từ đời này sang đời khác: ‘Sanh Đào tử Đinh” (khi sống là họ Đào, lúc chết là họ Đinh). Vì sao?. Dòng họ này có công với nhà Tây Sơn, khi Gia Long thắng thế đã “vì 9 đời mà trả thù” nên dòng họ Đinh lúc sống phải đổi thành họ Đào. Đến khi chết họ phải sửa theo họ gốc của mình.

    Cụ Đào Duy Hỷ (68 tuổi) ở thôn Bằng Châu, người am hiểu nhất trong dòng họ, thay mặt họ soạn gia phả 9 đời cho biết: gia phả gốc của dòng họ đã bị cháy từ lâu, thần chủ hơn 30 cái cũng bị bỏ trôi sông mất hết. Ông soạn gia phả phải dựa vào một số sách cũ mà ông được xem, nhưng chủ yếu là nghe ông nội ông kể lại (tức ông Đào Cao Đệ, sinh năm 1876). Theo lời kể ấy thì thuỷ tổ dòng họ vốn gốc Ninh Bình, đã có vợ con nhưng phiêu bạt vào Đàng Trong đi lính cho chúa Nguyễn và lấy vợ ở đây. Khu này trước gọi là Thời Đôn ấp, toàn rừng núi. Không biết tên ông là gì cũng không rõ tên bà. Hai ông bà khi sinh được ba con là Đinh Văn Diệm, con trai thứ là Đinh Văn Nhưng và con gái út là Đinh Thị Triêm. Sau một thời gian, ông trở về quê ở ngoài Bắc, để lại mình vợ nuôi 3 con nhỏ. Vì thế hai anh em ông Diệm và Nhưng phải sớm bước vào cuộc sống tự lập. Họ đi vỡ ruộng làm ăn sinh sống. Ông Nhưng làm nhà ở đất Thanh Liêm xã Nhơn An bây giờ (lúc đó thôn Thanh Liêm xã Bằng Châu chỉ là một ấp). Nhà ônh Nhưng sau này giàu có. Ông Nhưng sớm nổi tiếng là người giỏi võ nghệ, ông còn xuống tận thôn Đa Tài, Kim Ngọc (xã Nhơn Phong huyện An Nhơn) lập trại khai hoang, lấy vợ và sinh con cái ở đó. Nay ở đây dòng họ Đinh còn nhiều và họ đều nhận là con cháu ông Nhưng. Ông Diệm chỉ tần tảo vỡ ruộng, lập ấp và cũng trở nên giàu có. Nguyễn Nhạc, Nguyễn Huệ nghe tiếng ông Nhưng giỏi võ nên đã tìm đến học. Ông nhận hai anh em là con nuôi và dạy dỗ chu đáo. Lúc Nguyễn Nhạc, Nguyễn Huệ dấy nghiệp, hai ông Đinh Văn Diệm và Đinh Văn Nhưng đem 700 vuông (1 vuông: 20 kg) lúa gạo, bắp, mè... cho ngựa chở lên vùng Tây Sơn giúp khởi nghĩa.

    [IMG]
    ( Hình chỉ có tính chất minh họa )

    Lên ngôi Hoàng Đế, vua Thái Đức Nguyễn Nhạc, đã phong tước cho ông Nhưng sắc phong to bằng chiếc chiếu trải giường, giấy vàng, cuộn trong ống lồ ô (bị mất cách đây khoảng trăm năm). Đại khái trong sắc phong có ghi: “Điện tiền đại đô đốc tả thân vệ uý sanh sơn bá”. Được vào triều nhận sắc phong, ông không biết lạy ai, về nhà dân làng hỏi han chúc tụng, ông nói:

    “Bồng bềnh chi tướng
    Uyếnh ướng chi quan
    Bộn bàng chi chức
    Chảng ngang thiên”.

    Vì thế mà ông có tên gọi là ông Chảng. Nhân dân trong vùng vẫn thường nói: “Ngang quá ông Chảng” “Chảng ngang thiên”. Tương truyền mỗi khi vào triều ông mặc áo rồng xanh, buộc khăn ngạnh rìu rất giản dị. Ông đi xa không đi xe ngựa mà đi xe bò bánh ghép, không che tàn quạt lộng ô mà che bằng du du lợp tranh. Mõi khi ông đi có hai hàng lính vác cào cỏ, mỏ gãy, cuốc xẻng, gậy gộc...

    Khi Gia Long thắng thế, ông Chảng đã mất. Con cháu dòng họ vì có công với Tây Sơn nên phải đổi sang họ Đào để lánh nạn (riêng dòng họ Đinh ở Đa Tài, Kim Ngọc vì là một chi nhỏ nên không đổi họ). Vì sợ bị trả thù nên dòng họ Đinh ở Đập Đá chạy tản mát các nơi, mãi sau này mới về họp lại. Vì sợ quan quân nhà Nguyễn đến quật mả ông nên dòng họ lập đến 6, 7 mả giả.

    Nhà thờ chính phái ở Thanh Liêm hiện nay do Đào Thường phụng tự, nhà thờ thứ phái ở Kim Tài do Đinh Ngữ trông coi, nhưng đã bị cháy từ năm 1968 do chiến tranh. Từ đường ở Kim Tài thờ ông Chảng xưa đặt 6 dụng cụ tượng trưng cho công việc khai hoang gồm một cào cỏ. một mỏ gãy, một du du, một cuốc, một xẻng, một chìa ba. Tất cả nhữngthứ này đều chỉ bằng cái đũa, dài khoảng 15cm. Dòng họ Đinh ở Kim Tài từ xưa đến nay vẫn chạp họ chung với dòng họ Đào ở Bằng Châu - Đập Đá. Ngày giỗ ông Chảng là ngày 15 tháng 5 (âm lịch), tế hiệp ghi rõ ba tên: Diệm, Nhưng, Triêm.

    Đập Đá vùng quê trù phú ở cạnh thành Đồ Bàn, cạnh phủ Qui Nhơn cũ, có cơ sở kinh tế nông nghiệp và kinh tế hàng hóa phát triển từ sớm. Ở đây có dòng họ “Sanh Đào tử Đinh” là dòng họ đã từng nuôi dạy anh em Tây Sơn, từng giúp Tây Sơn thuở dấy nghiệp. Ký ức dân gian trong vùng về ông Đinh Chảng và những chứng tích còn lại trong dòng họ có thể khẳng định nhân vật ông Chảng là nhân vật có thật, một người có công khai hoang lập ấp, có đóng góp công lao cho phong trào Tây Sơn, đáng được sử sách nêu gương.

    Trích nguồn : thuvienbinhdinh.com

Chia sẻ trang này