Làng An Giạ ta còn lại những gì ?

Thảo luận trong 'họ Đinh Văn làng An Giạ - Quảng Trị' bắt đầu bởi Đinh Bá Lộc, 26/6/15.

  1. Đinh Bá Lộc Moderator

    Ngày tham gia:
    30/5/15
    Số bài viết:
    2
    333210.jpg
    Làng An Giạ xưa trong ký ức người họa sĩ Đinh Giao Hữu, con cháu làng An Giạ

    Từ khi lớn lên biết chơi đùa, đánh bi đánh đáo với bạn bè cùng trang lứa, bắt ve trên hàng dương liễu trước sân đình làng có hai con voi phục, mỗi chiều nhạt nhặt bọn trẻ con chúng tôi hay cởi lên lưng voi như những chiến tướng. Cho đến khi biết yêu thương làng quê, biết cảm nhận được tình quê, biết yêu con đường mòn lối xóm , thương nhớ lũy tre làng chạy dọc bờ sông. Đến bây giờ hơn sáu mươi năm cuộc đời, làng ta còn lại những gì trong ký ức tuổi thơ.

    Những đem mùa Đông bên bếp lửa hồng ngồi chăm chú nghe người lớn kể lại rằng, làng ta có cây đa cao ngất trước sân đình, cành lá sum sê rậm rạp, cành đa phủ kín cả sân đình, đêm về nghe nói có một con ma đã biến thành tinh hay ngồi xõa tóc dài đến tận đất, hai con mắt xanh lè, trong trí tưởng tượng của trẻ thơ những chuyện ấy bao giờ cũng có thật, cây đa ấy sau tết thì nở hoa đến tháng tư , khi con chim tu hú gọi bầy đón chào mùa hạ, thì cây đa cho trái chin đỏ rực cả cây, nghe nói rằng đứa con nuôi Ông K nhờ vào trái đa rụng xuống sân đình nhặt ăn mà sống qua ngày. Nhưng làng nằm trong vành đai trắng của cái Bốt lính Tây đóng tại chùa Gia Độ bây giờ, nên cây đa cũng bị triệt hạ, tôi lớn lên không được nhìn thấy cây đa trở thành cổ tích, không được nhìn thấy nhưng qua những câu chuyện kề, đã để lại trong tôi dấu ấn khó phai mờ.

    Đình làng có khuôn viên rộng tầm hai sào bắc bộ, chính giữa nền đất đắp cao , có xây móng chung quanh, nền được lát gạch, bàn thờ xây bằng gạch vữa vôi, trước sân có một bình phong, đắp hình mặt rồng ngang gắn mãnh sứ, trước có hai trụ biểu, xây la thành , dưới hai trụ là hai con voi phục, tất cả chỉ có thế, mỗi năm tế lễ có một lần vào ngày rằm tháng sáu âm lịch, lễ vật thường là con gà trống, miệng có ngậm trái ớt đỏ chót, hoặc một cánh hoa vạn thọ, tuổi thơ ngày ấy thích nhất mỗi lần tế lễ có dàn cổ nhạc, thuê từ làng Điếu Ngao, mỗi lần như vậy Mẹ thường thay áo mới theo cha mang lễ vật ra đình gọi là tế Thần Hoàng của làng, dịp này cũng lúc những gia đình khá giả thể hiện sự sung túc giàu có ; có một luật bất thành văn, nhà nào có tang, có người sinh đẻ đang trong tháng thì không được làm lễ cúng, vì sợ làm ô uế chốn linh thiêng. Tất cả vẫn duy trì cho đến tận bây giờ.

    Nghệ nhân ngày xưa đắp hình hai con voi phục dáng rất đẹp, nhưng rồi chiến tranh năm 1972 tàn phá quê hương tan nát, hai con voi cũng chung số phận, nghe đâu ngày ấy người ta chôn hai con voi ấy xuống hố bom, lấp lại làm đường, có lẽ trong chiến tranh không ai nghĩ rằng đó là báu vật của làng mà giữ gìn trân quý, khi hòa bình lập lại, tôi trở về không còn hai con voi của thời thơ ấu, những chiều hè còn chút nắng vàng rơi rớt lại, tôi thuờng đúng trước đình làng ngẫn ngơ tiếc rẻ, tần ngần nhớ lại một thuở thiếu thời bắt bướm bẩy chuồn chuồn bằng nhưa cây sầu đông. Xa quê từ mùa Thu trước, đem lòng trở về cách mấy mươi Thu, bạn bè cùng trang lứa rơi rớt như lá mùa Thu , đứa còn, đứa đã ra người thiên cổ, đứa thì phiêu bạt nơi chân trời góc biển, đứng nơi chôn dau cắt rốn mà cảm thấy như người xa lạ. Tôi cúi đầu xuống mà an ủi mình rằng: cuộc đời là bể dâu, vật đổi sao dời. Vì tiếc thương báu vật của tổ tiên, sau này có một vị Thầy tu phát tâm cúng dường hai con voi khác như có hiện giờ, mặc dù không như củ, nhưng đó cũng là một hình ảnh còn sót lại trong niềm tiếc thương vô hạn.

    Ngôi Miếu thờ Ngài Thủy Tổ Tiền Khai Khẩn của làng nằm ngay vị trí đẹp nhất, Ông Bà ta chọn địa điểm này rất tốt về mặt phong thủy, ngôi miếu thờ nhìn ra ngã ba hai con sông , Thạch Hãn gặp sông Hiếu trước khi về Cửa Việt chảy ra biển Đông, sông nước hữu tình, nhất là cảnh hoàng hôn khi mặt trời gác núi, đứng nơi đây mà nhìn trời nước như giao hòa thành một, không gian thinh lặng, lòng người vơi bớt đi những cam go khó khăn của cuộc sống, nhất là vào giữa mùa Thu , hơi nước bốc lên môt màn sương mỏng, toàn cảnh chìm vào màn sương như cảnh thần tiên, khí thiêng sông núi hòa quyện vào nơi này, như Anh linh cùa Tổ tiên ngàn đời hiện về đây, đứng trước cảnh này ai mà không bồi hồi xúc động.

    Nhưng chính quyền thời ấy buộc làng ta phải di dời ngôi miếu thờ đi nơi khác, để làm cửa hàng mua bán, hay HTX mua bán gì đó,nay là sân ngôi nhà UBND xã, dân làng không ai dám hé nữa lời, cam chịu dời về ngay vị trí bây giờ bên cạnh miếu cô hồn ở cuối làng. Ngôi miếu cổ từ thời xa xưa, có bốn cột, bốn đà ngang dọc, canh vuông chiều dài và rộng khoảng 2 mét, không hiểu sao chú bác không giữ lại, mà thay thế bằng cách xây một ngôi miếu bằng gạch như bây giờ.

    Dân ta sống hiền hòa chơn chất, tính khí ôn hòa cam chịu, ai làm gì cũng chịu đựng, đó là bản chất bẩm sinh của tâm hồn những nông dân thuần thục, kỷ năng sống như thế lâu ngày hóa thành bản chất, vậy nên những địa điểm đất vàng của làng, dần dà bị chiếm làm nhà ở cho những người không phải là con dân của làng, thí dụ như khu đất cao ráo và đẹp nhất, từ UB cho đến kiệt nhà Sáo Thỉ. Nếu ở Thành phố người ta gọi là khu đất vàng.

    Đôi lúc có dịp về làng, nhìn cảnh cũ người xưa mà ngậm ngùi cay đắng cho số phận dân làng, may sao phúc ấm Tổ Tiên vẫn còn, nay đoạn sông Thạch Hãn chảy qua làng đã bồi đắp trở lại, đó là tín hiệu đáng mừng.

    Ngôi Miếu đã bị di dời khỏi vị trí cũ ngày xưa, nơi mà Ông Bà ta đã chọn, một mất mát đáng buồn, đến bây giờ có ai thao thức cho tương lai của làng mới nhớ lại ngôi Miếu của Ngài, đã đi vào dĩ vãng, ghi đậm vào ký ức dân làng không bao giờ phai nhạt.

    Con cháu sau này có biết ngày xưa chúng ta có một ngôi Miếu thờ Ngài Tiền Khai Khẩn , nằm một vị trí đẹp nhất làng, nếu nói về phong thủy, đó là một nơi hội thụ khí thiêng của trời đất. Nay đã không còn…….

    Sài Gòn ngày 26/6/2015
    Đinh Bá Lộc
    trưởng làng An Giạ tại Sài Gòn

    Bài viết đòi lại tên làng An Giạ: http://www.dinhthanhhai.com/2015/06/oi-lai-ten-lang-gia.html
    http://www.facebook.com/langAnGia
    dinhkhacthien thích nội dung này.

Chia sẻ trang này